Doç. Dr. Ayhan Işık Erdal tarafından yazıldı · MD, FACS, FEBOPRAS ·
Hekim profili · Yayın: 8 Mayıs 2026
30 Günlük Hazırlık Checklist
- Hafta -4 (4 hafta önce): Sigarayı bırakma, alkol azaltma, ilaç listesi gözden geçirme
- Hafta -3: Tetkikler — kan, EKG, mamografi (gerekirse)
- Hafta -2: Aspirin/ibuprofen kesimi, vitamin E ve omega-3 bırakma
- Hafta -1: Lojistik hazırlık — eşya, refakatçi, ulaşım planı
- Gün -1: 8 saat açlık, 4 saat susuzluk, hafif yemek, erken uyku
4 hafta önce — kritik dönüşler
Sigarayı bırakma — pazarlık konusu değil
Sigara, meme küçültme cerrahisinde meme başı kanlanmasını ciddi şekilde etkiler. Pedicle teknikleri damar desteğine bağlı; sigara küçük damarlarda kasılma yaparak meme başının yaşam beklentisini düşürür. Sigara içen hastalarda:
- Yara açılma riski %3 → %15
- Enfeksiyon riski %2 → %8
- Yağ nekrozu riski %5 → %15
- Meme başı nekroz riski %1'den %5'e
Bırakma süresi: Minimum 4 hafta önce, ideal 6 hafta. Ameliyat sonrası 4 hafta da içilmemeli — toplam 8 hafta.
Strateji: Nikotin sakızı/bandı (ameliyattan 1 hafta önce kesilir), psikolog/davranış terapisi, varenicline veya bupropion (hekim onayıyla). E-sigara da yasak — nikotin aynı etkiyi gösterir. Nargile aynı şekilde.
Alkol azaltma
Alkol kan pıhtılaşmasını etkiler ve karaciğeri üzer. Ameliyat öncesi kuralları:
- 4 hafta önce: günlük tüketim 1 birime düşürülür (1 birim = 1 kadeh şarap, 1 bardak bira)
- 2 hafta önce: tamamen bırakılır
- Ameliyat sonrası 4 hafta: yok
İlaç listesi gözden geçirme
Hekiminize tüm kullandığınız ilaçları, takviyeleri ve bitkisel ürünleri yazılı liste halinde getirin:
- Reçeteli ilaçlar: Tansiyon, diabet, kalp ilaçları (devam edilir, ayarlama yapılabilir)
- Hormon ilaçları: Doğum kontrol hapları (4-6 hafta önce kesilir, pıhtı riski)
- Antikoagülanlar: Aspirin, warfarin, klopidogrel (özel kesim planı)
- Antidepresanlar: Genelde devam eder, anestezi ekibine bilgi verilir
- Bitkisel takviyeler: Çoğu kanama riskini artırır — ginkgo, ginseng, sarımsak, omega-3, E vitamini, ekinezya
3 hafta önce — tetkikler
Standart tetkikler
- Tam kan sayımı (TKS): Anemi, enfeksiyon kontrolü
- Pıhtılaşma testleri (PT, aPTT, INR): Kanama riski
- Karaciğer ve böbrek fonksiyonları: Anestezi güvenliği
- Açlık kan şekeri, HbA1c (35+ yaş veya diabet öyküsü): Diabet kontrolü
- EKG (35+ yaş): Kalp ritim ve iletim
- Hepatit B/C, HIV: Standart tarama
Ek tetkikler (durum bazlı)
- Mamografi (35+ yaş): Meme dokusu durumu
- Meme ultrasonu (gerektiğinde): Şüpheli kitle değerlendirmesi
- Akciğer grafisi (40+ yaş veya sigara öyküsü): Akciğer durumu
- Kardiyoloji konsültasyonu (50+ yaş): Kardiyak risk değerlendirmesi
- Endokrin konsültasyon (kontrolsüz diabet, tiroid): Stabilizasyon
Anestezi konsültasyonu
Anestezi uzmanı ile en az 1 hafta önce yüz yüze veya telefonla konsültasyon yapılır. Bu görüşmede:
- Tüm sağlık geçmişiniz gözden geçirilir
- Önceki anestezi tepkileri sorulur
- Aile geçmişi (anestezi komplikasyonları)
- İlaç alerjileri
- Anestezi tipi (genel anestezi standart) hakkında bilgi verilir
- Sorularınız cevaplanır
2 hafta önce — kan sulandırıcıların kesimi
Kesilmesi gereken ilaç ve takviyeler (10-14 gün önce)
- Aspirin (Coraspin, Ecopirin)
- İbuprofen (Brufen, Nurofen, Advil)
- Naproksen (Apranax)
- Diklofenak (Voltaren, Cataflam)
- Vitamin E yüksek doz
- Omega-3 / balık yağı
- Ginkgo biloba
- Sarımsak takviyesi
- Ginseng
- Glukozamin (yüksek doz)
- St. John's wort (sarı kantaron)
- Kava kava
Devam edilebilecek ağrı kesiciler
- Parasetamol (Parol, Tylol) — pıhtılaşmayı etkilemez
- Tramadol (reçeteli) — gerekirse
1 hafta önce — son hazırlıklar
Sağlık kontrolü
- Soğuk algınlığı, grip, üst solunum yolu enfeksiyonu — varsa ameliyat ertelenir
- Cilt enfeksiyonu (akne, sivilce, mantar) — varsa kontrol altına alınır
- Diş tedavisi gerekiyor mu? — varsa ameliyatla aynı haftaya denk gelmesin
- İdrar yolu enfeksiyonu — tedavi edilmeli
Cilt hazırlığı
- Aktif güneş yanığı varsa beklenir
- Tan'lanmış cilt için ayrı önlem yok
- Bot enjeksiyonu, dolgu — son 2 hafta yok
- Aşırı bronz ürünleri — kullanım minimum
Beslenme optimizasyonu
- Protein: Her öğünde — yumurta, tavuk, balık, peynir, yoğurt
- C vitamini: Turunçgiller, biber, brokoli — günlük
- Çinko: Et, kabak çekirdeği, mercimek
- Demir: Anemi varsa düzeltilmiş olmalı
- Su: Günlük 2-2.5 L
- Crash diet yapmayın: Yetersiz beslenme iyileşmeyi geciktirir
Lojistik hazırlık (3-7 gün önce)
Eve dönüş ve refakatçi
- Refakatçi (eş, anne, kardeş, yakın arkadaş) ilk 3-5 gün için sözlüleştirilmiş olmalı
- Çocuk varsa: yatılı bakıcı veya aile büyüğü düzenlenmiş olmalı
- Evcil hayvan: yürüyüş ve bakım için yardımcı
Eşya ve giysi listesi
- Hastaneye getirin:
- Önden zip veya kanca açılan tişört/gömlek (kol kaldıramayacaksınız)
- Önden açılan sutyen (post-op sutyeni hekim sağlar ama yedek)
- Bol pantolon, tayt
- Topuksuz, kolay giyilen ayakkabı
- Kişisel hijyen malzemeleri
- Telefon, şarj, kulaklık, kitap
- Ufak bir yastık
- Kimlik, sigorta belgeleri
- Evde hazır olsun:
- Ekstra önden açılan sutyen, tişört (3-4 adet)
- Yatak başlığı için ek 2-3 yastık
- Banyo destek tabancası, sabunluk uzantısı (kolay erişim için)
- Yatak başına telefon şarjı
- Tek el kullanımına uygun el aletleri
Yiyecek hazırlığı
İlk 5-7 gün yemek yapma fırsatınız olmayacak. Önceden hazırlama yöntemleri:
- Donmuş yemek paketleri — protein ağırlıklı, tuzu az
- Hafif pişmiş tavuk, balık porsiyonları (vakumlu)
- Sebze çorbaları (büyük tencere, donmuş paketlerde)
- Yumurta, peynir, yoğurt — kolay protein
- Meyve dilimleri (önceden kesilmiş, buzdolabında)
- Sağlıklı atıştırmalıklar — kuruyemiş, krakerler
Ulaşım planı
- Hastaneye kim götürecek?
- Eve kim getirecek?
- Kontrol günleri için ulaşım?
- Şehir dışından geliyorsanız: otel rezervasyonu, transfer, dönüş uçuşu
Mental hazırlık
Cerrahi öncesi anksiyete normaldir ama yönetilmelidir. Strateji:
- Bilgi: Konsültasyonda her sorunuzu net cevaplandırılmış olmalı. Belirsizlik anksiyeteyi artırır.
- Realistik beklentiler: "Mükemmel" değil, "iyileştirilmiş" görünüm hedefleyin.
- Sosyal destek: Yakın 1-2 kişiye süreci anlatın.
- Mindfulness: Meditation, derin nefes, yoga — anksiyeteyi düzenler.
- Profesyonel destek: Yoğun anksiyete varsa psikolog görüşmesi düşünülebilir.
- Hayal kırıklığına hazırlık: İlk 3 ay görünüm "iyileşme aşamasında" — final değil. Sabır.
Ameliyat günü öncesi (Gün -1)
- Hafif ve sindirilebilir akşam yemeği (saat 19:00 öncesi)
- Saat 24:00'tan itibaren tam açlık (sıvı dahil)
- Ameliyat sabahı 4 saat önceye kadar berrak sıvı içilebilir (su, açık çay)
- Erken uyku (en az 7-8 saat)
- Sabah duş — sabunlu (anti-bakteriyel duş jeli kullanılabilir)
- Makyaj yok, takı yok, parfüm yok, deodorant yok
- Tırnaklar oje kalıntısı içermesin (anestezi monitörü için)
- Saçlar temiz, toplanmış
- Sabah ilaçlarınızdan hangisini almalı, hekiminize sorun
Sıkça Sorulanlar
Sigara'yı 4 hafta önce bırakamadım, ameliyat ertelenir mi?
Evet, hekim ertelemeyi önerir. Bu hayal kırıklığı yaratabilir ama riskler ciddi — meme başı kanlanma sorunu kalıcı kayba neden olabilir. 4-6 hafta beklemek 'kurban' değil, kendinizi koruma. Bazı hekimler nikotin testi de yapar.
Doğum kontrol hapımı kesmek zorunda mıyım?
Evet. Hormonal doğum kontrol hapları kan pıhtısı (DVT/PE) riskini artırır. Cerrahi de zaten bu riski yükseltir. 4-6 hafta önce kesilir. Ameliyat sonrası 4 hafta da yok. Bu süreçte alternatif yöntemler (kondom, IUD vb.) kullanılır.
Bitkisel takviyeleri uzun süre kullanıyorum, gerçekten kesmeli miyim?
Evet, kesinlikle. 'Bitkisel' = 'güvenli' anlamına gelmez. Ginkgo, sarımsak, ginseng, omega-3, E vitamini hepsi kanama riskini artırır. Ameliyat sonrası beklenmedik kanama büyük problem. 2 hafta önce kesin.
Yiyecek hazırlığını yapmazsam ne olur?
İlk 5-7 gün yemek yapma fırsatınız olmaz. Refakatçiniz veya hızlı paket servisi ile besleneceksiniz. Bu durumun stresi iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir. Önceden hazırlık yapılan hastalar daha az stresli, daha iyi besleniyor.
Ameliyat günü kahve içebilir miyim?
Cerrahiden 4 saat öncesine kadar berrak sıvı içebilirsiniz (su, açık çay) — kahve berrak değildir, sütlü kahve hiç olmaz. 4 saat önceden tam açlık. Eğer çok kafein bağımlısıysanız, ameliyat öncesi gece son bardağınızı için, sabah yok.
İlgili Yazılar
Önemli: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve klinik muayene yerine geçmez. Her hastanın durumu farklıdır; size uygun yaklaşım ancak yüz yüze muayene ile netleştirilebilir.