Doç. Dr. Ayhan Işık Erdal tarafından yazıldı · MD, FACS, FEBOPRAS ·
Hekim profili · Yayın: 8 Mayıs 2026
Anestezi — Hızlı Bilgi
- Tip: Genel anestezi (standart)
- Süre: Ameliyat boyunca aktif (2.5-4 saat)
- Uyanma süresi: 15-30 dakika içinde uyanma, 1-2 saat tam derlenme
- Yan etkiler: Bulantı (%10-20), titreme, boğaz ağrısı (intübasyon)
- Ciddi komplikasyon: Çok nadir (0.01-0.1%)
- Alternatif: Çok küçük lipoaspirasyonda lokal sedasyon mümkün
Neden genel anestezi?
Meme küçültme, 2.5-4 saat süren ve hassas cerrahi planlamayı gerektiren bir ameliyattır. Genel anestezi tercihi şu sebeplerle:
- Cerrahi alan stabilitesi: Hasta tamamen hareketsizdir, hassas pedicle çalışması güvenli yapılır
- Ağrı kontrolü: Hasta hiçbir ağrı hissetmez
- Uzun süreli işlem: Sedasyon ile bu süre konfor sağlanamaz
- Solunum kontrolü: Uzun süreli solunum desteği güvenli yapılır
- Vital monitör: Tüm yaşamsal parametreler sürekli takip
Anestezi öncesi konsültasyon
Cerrahiden 1-2 hafta önce anestezi uzmanı ile yüz yüze veya telefon görüşmesi yapılır. Bu görüşmede:
Sorulacaklar
- Önceki anestezi deneyimleri
- Tanınan alerjiler (ilaç, lateks, gıda)
- Aile öyküsü (anestezi komplikasyonları, malignant hipertermi)
- Mevcut ilaçlar (reçeteli, takviyeler, bitkisel)
- Sigara, alkol, madde kullanımı
- Önceki ameliyatlar ve komplikasyonlar
- Kronik hastalıklar (kalp, akciğer, böbrek, karaciğer)
- Uyku apnesi, horlama
- Hamilelik durumu
Yapılacaklar
- Fizik muayene (akciğer dinleme, kardiyak değerlendirme)
- Hava yolu değerlendirmesi (Mallampati sınıflaması)
- EKG, akciğer grafisi (gerekiyorsa)
- Kan tahlili sonuçları gözden geçirilir
- ASA (American Society of Anesthesiologists) sınıflandırması yapılır
ASA sınıflandırması — risk değerlendirmesi
| ASA | Tanım | Meme Küçültme Uygunluk |
|---|
| I | Normal sağlıklı hasta | Standart yaklaşım |
| II | Hafif sistemik hastalık (kontrollü) | Standart yaklaşım, ek tetkik gerekebilir |
| III | Ciddi sistemik hastalık (fonksiyonu etkileyen) | Detaylı planlama, multidisipliner |
| IV | Hayatı tehdit eden sistemik hastalık | Standart elektif cerrahi önerilmez |
| V-VI | Uygun değil | Estetik cerrahi yapılmaz |
Meme küçültme genelde ASA I veya II hastalarda uygulanır. ASA III hastalarda ek konsültasyonlar (kardiyoloji, endokrinoloji) ve risk-fayda değerlendirmesi yapılır.
Ameliyat günü anestezi süreci
Hazırlık aşaması (08:00-09:00)
- Hastaneye giriş, son kontroller
- Bilekliği takılır
- İntravenöz hat (vena yolu) açılır — el üstü veya kolda
- İlk monitörler bağlanır: EKG, oksijen seviyesi, tansiyon
- Anestezi uzmanı son sorular ve onay
İndüksiyon (uyutma)
- Pre-medikasyon (kaygı azaltıcı) verilebilir — 15-30 dakika önce
- Damar yolundan anestezik ilaçlar verilir (propofol veya benzeri)
- 10-30 saniye içinde uyursunuz
- Solunum tüpü (endotrakeal tüp veya laringeal maske) yerleştirilir
- Solunum makinesine bağlanır
- Genel anestezi sürdürücü ilaçlar (gaz veya damar yolu) başlar
İdame (ameliyat süresince)
- Anestezi uzmanı tüm süreyi başınızda geçirir
- Sürekli vital monitör (kalp ritmi, oksijen, tansiyon, vücut ısısı)
- Anestezi derinliği BIS monitörle takip edilir
- Sıvı dengesi yönetilir
- Vücut sıcaklığı korunur (battaniye, ısıtıcı sistemler)
- Pıhtı önleme — bacaklarda kompresyon manşeti
Uyandırma
- Cerrahi bittikten sonra anestezik ilaçlar kesilir
- 5-15 dakika içinde solunum kendisi alır
- Solunum tüpü çıkarılır
- Uyandırma odasına transfer edilirsiniz (bilinçli ama uyuşuk)
- 1-2 saat gözetim — ağrı, bulantı kontrol
- Hasta odasına transfer
Olası yan etkiler
Sık (>%10)
- Bulantı/kusma: Postoperatif bulantı (PONV) — %10-20 hastada. Önleyici antiemetik verilir.
- Boğaz ağrısı: Solunum tüpünden — 24-48 saat sürebilir
- Titreme: Anestezi sonrası vücut sıcaklığı düşüklüğünden — kısa süreli
- Yorgunluk: İlk 24-48 saat genel halsizlik
- Konsantrasyon güçlüğü: 24 saat içinde kaybolur
Az sık (1-10%)
- Ses kısıklığı (laringeal irritasyon)
- Diş hassasiyeti (intubasyon sırasında)
- Lokal damar tahrişi (vena yolu yerinde)
- İstemsiz idrar veya gaita kontrolü kaybı (anestezi sırasında)
Nadir (<1%)
- Diş hasarı
- Vokal kord travması
- Sinir basısı (pozisyondan)
- Aspirasyon (mide içeriği akciğere kaçma) — bu yüzden açlık önemli
Çok nadir (<0.1%)
- Anaflaktik reaksiyon
- Malignant hipertermi (genetik yatkınlık)
- Anestezi farkındalığı (uyanma)
- Beyin hasarı
- Ölüm
Riski azaltan faktörler
- Açlık kuralı: 8 saat katı gıda, 4 saat berrak sıvı — aspirasyon önleme
- Sigara bırakma: 4-6 hafta önce — solunum komplikasyonu azaltma
- Alkol kesimi: 2 hafta önce
- Düzenli ilaç kullanımı: Hangisinin kesileceği, hangisinin devam edeceği anestezistle netleştirilir
- Genel sağlık optimizasyonu: Kontrolsüz tansiyon, diabet kontrol altına alınır
- JCI akrediteli hastane: Standart protokollerin uygulandığı kurum
- Deneyimli anestezi ekibi: Plastik cerrahi vakalarında uzman
Ağrı kontrolü — postoperatif protokol
Modern protokollerle ameliyat sonrası ağrı yönetimi multimodal yaklaşımla yapılır:
İntraoperatif (ameliyat sırasında)
- Lokal anestezik infiltrasyonu (operasyon alanına)
- Damar yolu opioid analjezi
- Damar yolu NSAID
- Damar yolu parasetamol
Postoperatif (ameliyat sonrası)
- İlk 24 saat: Damar yolu PCA (hasta kontrollü analjezi) veya saatlik damar yolu ağrı kesici
- Gün 2-3: Oral protokole geçiş — parasetamol + opioid kombine
- Gün 4-7: Sadece parasetamol
- Hafta 2+: İhtiyaca göre parasetamol
Anestezi sonrası — günlük yaşam
İlk 24 saat
- Araba kullanmayın
- Önemli kararlar almayın (yasal, mali)
- Refakatçi yanınızda olsun
- Alkol yok
- Hafif yiyecek
- Bol su
Gün 2-7
- Anestezi etkileri tamamen geçer
- Konsantrasyon normalleşir
- Boğaz ağrısı kaybolur
- Normal yaşamsal aktivite
Sıkça Sorulanlar
Anestezi sırasında uyanır mıyım?
Modern anestezi teknikleri ile uyanma çok nadirdir (<%0.1). BIS monitörü anestezi derinliğini sürekli takip eder. Eğer endişeniz varsa anestezistle önceden konuşulması önemli; risk faktörleri (önceki uyanma deneyimi, opioid tolerans, vb.) varsa ek önlem alınır.
Anestezi sonrası bulantı için ne yapılır?
Postoperatif bulantı (PONV) %10-20 oranında. Önleyici olarak ondansetron, deksametazon gibi antiemetikler intraoperatif verilir. Risk faktörü olan hastalarda (kadın, sigara içmeyen, önceden PONV deneyimi, opioid kullanımı) önlem ekstra alınır. Olur olmaz tedavi başlar.
Sigara içmeye devam edersem ne olur?
Sigara, anestezi açısından şu sorunları yaratır: 1) Akciğer rezervi azalmış — postoperatif solunum sorunu, 2) Karbon monoksit hemoglobinde — oksijen taşıma kapasitesi azalır, 3) Hava yolu sekresyonları artmış — pnömoni riski. 4-6 hafta önce kesimi şart, 2 hafta önce minimum kabul.
Genel anestezi yerine epidural alabilir miyim?
Meme küçültme için epidural anestezi standart değil. Cerrahinin lokalizasyonu (göğüs üst bölge) ve süresi (2.5-4 saat) genel anesteziyi daha uygun kılar. Lokal sedasyon sadece çok küçük lipoaspirasyon vakalarda uygulanabilir. İhtiyacınızı anestezistle konuşun — bireysel değerlendirme yapılır.
Anestezi yıllar sonra hafıza veya zihin sorunu yaratır mı?
Sağlıklı yetişkin hastalarda kalıcı bilişsel etki yoktur. Yaşlı hastalarda (65+) nadiren postoperatif kognitif disfonksiyon (POCD) görülebilir, ama bu da genelde 6 ayda kaybolur. Tek seferlik anestezi maruziyetinin uzun dönem demans veya Alzheimer riskiyle ilişkisi yoktur — bilimsel kanıt göstermemiş.
İlgili Yazılar
Önemli: Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve klinik muayene yerine geçmez. Her hastanın durumu farklıdır; size uygun yaklaşım ancak yüz yüze muayene ile netleştirilebilir.